عمده ترين عامل حرص، ضعف ايمان و توكل است.امير المؤمنين (ع) مىفرمايد:
كيف يتخلص من عناء الحرص من لم يصدق توكله؛[1] كسى كه توكل صادقانه و اعتماد به خدا و رزاقيت او ندارد، چگونه مىتواند از زحمت و شفقت حرص رهايى يابد؟ آنچه انسان را آرامش و اطمينان مىبخشد، حسن ظن به وعده هاى خدا و توكل به او است؟زيرا حريص هيچگاه راحتى و استراحت ندارد و هميشه اضطراب و دغدغه خاطر براى زندگى و تأمين ما يحتاج خود دارد.در حديث ديگرى امام على (ع) مىفرمايد:عجبت لمن علم ان الله ضمن الارزاق و قدرها و ان سعيه لا يزيده
برچسب:
نویسنده: آریا جعفری
سبب اول اينكه خيال مىكنيم كه مرگ، نابودى و نيستى است، درحالىكه موجب به كمال رسيدن مرتبهى انسانى است و رفتن از سرايى به سراى ديگر است. انسان مؤمن معتقد به جزاى اعمال، كه وظيفه ى ظاهرى خود را انجام داده است، بايد خوشحال و خرسند باشد و بداند بهتر از آنكه نزد پدر و مادر برود، در نزد خداى مهربان و رؤف مىرود؛ و او ارحم الراحمين است. خداوند مىفرمايد:فلا تعلم نفس ما أخفي لهم من قرة أعين جزاء بما كانوا يعملون؛[1] هيچ كس نمىداند چه پاداشهاى مهمى كه مايه ى روشنى چشم او مىشود براى او نهفته است، و
برچسب:
نویسنده: آریا جعفری
بله كسانى كه ايمان به آخرت ندارند و از انجام واجبات و ترك كارهاى حرام سر باززده اند و از هيچگونه ستم و ظلم و حرامخوارى و عياشى و آدمكشى و غيره، كوتاهى ننمودهاند، حتما بايد از مرگ بترسند.در كتاب نفيس و ارزشمند مجموعه ى ابن ابى فراس[1] حالات و گفتار بعضى افراد را در هنگام مردن مىنويسد:
از جملهمعاويه، كه گفت اى كاش من يك مرد عادى از قريش بودم و به حكومت و رياست نرسيده بودم.عبد الملك مروان در هنگامى كه آثار مرگ را در خود ديد گفت: مرا دور شهر دمشق بگردانيد؛ در حال گردش، چشمش به گازرى افتاد
برچسب:
نویسنده: آریا جعفری
ترس و خوف پسنديده، خوف و خشيت از عظمت خدا و ذات كبرياى اوست كه در اصطلاح به آن «رهبت» گويند و نيز خوف از گناهان و معصيتهاست. هر اندازه معرفت انسان به ذات بارىتعالى بيشتر باشد و عظمت و قدرت او را درك نموده باشد، خوف او زيادتر مىشود؛ زيرا كمال معرفت در دل و جان اثر مىگذارد.إنما يخشى الله من عباده العلماء إن الله عزيز غفور؛[1] فقط از بين بندگان خدا، دانشمندان حقيقى از او بيم دارند.
رسول خدا صلى الله عليه و آله مىفرمايد:انا اخوفكم من الله[2]؛ ترس من از خدا، از همهى شما بيشتر است.همچنين مى
برچسب:
نویسنده: آریا جعفری
ناگفته نماند كه خوف از خدا نبايد بيش از حد متعارف باشد كه به حد قنوط و يأس و نوميدى از رحمت خداى رحمان برسد؛ و اين ناپسند و مذموم است و چه بسا موجب زياد كردن گناه و شايد كفر و ضلالت گردد؛ چنانكه بعضى از گناهكاران مىگويند:مىدانم كه جهنمى هستم و خدا مرا نمىبخشد. اينگونه گفتار، در احاديث و آيات، نهى شده اند. خداوند تعالى مىفرمايد:
قل يا عبادي الذين أسرفوا على أنفسهم لا تقنطوا من رحمة الله إن الله يغفر الذنوب جميعا إنه هو الغفور الرحيم؛[1] بگو اى بندگان من كه بر خود اسراف و ستم نمودهايد، از
برچسب:
نویسنده: آریا جعفری
بى غيرتى عبارت است از: اهمال و كوتاهى در نگهدارى و نگاهبانى از چيزى كه محافظت آن به حكم شرع و عقل لازم و واجب باشد (دين و عرض و ناموس) و اين صفت از ضعف نفس و ايمان ناشى مىشود و بسيار زشت و خطرناك و كشنده است و گاهى منجر به قيادت (ديوثى) مىشود.وظيفه ى شرعى مؤمن اين است كه از جان و ناموس و اموال خطيره (زياد) دفاع كند، حتى اگر كشته شود، جهاد محسوب مىشود (بنابر نظر شهيد ثانى در شرح لمعه) و بعضى او را شهيد مىدانند. رسول خدا صلى الله عليه و آله مىفرمايد:
اذا لم يغر الرجل فهو منكوس القلب[1]؛
برچسب:
نویسنده: آریا جعفری
عجله و شتاب در گفتار و كردار يعنى انسان به مجرد آنكه مبحثى يا حرفى در ذهنش خطور مىكند بدون بررسى تمام جوانب آن و بدون تأنى و تفكر و صبر و تأمل، به آن اقدام مىكند.تير از كمان چو رفت نيايد به شصت باز
پس لازم است در همه كارى تأملىبهخصوص هرچه مسئله مهمتر باشد بيشتر بايد مورد دقت و بررسى و مشورت با اهلش قرار گيرد؛ مثل ازدواج، خانه خريدن، قبول پست و مقام و ...؛ حتى نسبت به بيان قرآن، خداوند خطاب به پيامبر صلى الله عليه و آله مىفرمايد:و لا تعجل بالقرآن من قبل أن يقضى إليك وحيه و قل رب زدني علم
برچسب:
نویسنده: آریا جعفری
سوءظن از آثار ضعف نفس و جبن است.يا أيها الذين آمنوا اجتنبوا كثيرا من الظن إن بعض الظن إثم؛[1]
اى كسانى كه ايمان آوردهايد از بسيارى از گمانها بپرهيزيد؛ زيرا به راستى بعضى از گمانها گناه است.و ظننتم ظن السوء و كنتم قوما بورا؛[2]و گمان بد برديد و گروه تباه زده شديد.امام صادق عليه السلام مىفرمايد:ضع امر اخيك على احسنه حتى يأتيك ما يغلبك منه و لا تظنن بكلمة خرجت من اخيك سوء و انت تجد لها فى الخير محملا[3]؛ كار برادر دينى را حمل بر صحت و توجيه كن، تا اندازهاى كه ظن غالب (مثلا 80 درصد) از بدى او
برچسب:
نویسنده: آریا جعفری
ضد سوءظن و بدگمانى، حسن ظن و گمان نيك است كه ناشى از قوت و ثبات نفس است و خبرهای منتشر شده و احاديث بسيارى در شرافت و فضيلت حسن ظن، به خصوص حسن ظن نسبت به حق تعالى و ارحم الراحمين بودن او، وارد شده است، تا انسان بداند كه مشكلات و گرفتارىهايى كه براى او پيش مى آيد- چه در دنيا و چه در آخرت- يا به صلاح و مصلحت او بوده و يا خودش براى خود فراهم نموده كه خود كرده را تدبير نيست.
پس اينكه گاهى بعضى افراد مىگويند: خدايا من چه كرده بودم كه چنين مشكلى برايم پيش آمد، يا به شوخى مىگويند: اى خداى پو
برچسب:
نویسنده: آریا جعفری
براى درمان غضب، بايد در رفتار و گفتار انبيا و اوليا و علما و به آيات و رواياتى كه در مذمت غضب و تمجيد از حلم وارد شده است توجه و از آنها در جهت رفع اين صفت زشت استفاده نمود.و لو كنت فظا غليظ القلب لانفضوا من حولك فاعف عنهم و استغفر لهم؛[1] اى رسول ما! اگر تندخو و سختدل بودى، مردم از اطراف تو پراكنده مىشدند (گرايش پيدا نمىكردند) پس ايشان را عفو كن و براى آنان طلب آمرزش كن.
همچنين از كارهايى كه منشأ غضب مىشوند دورى كند و از عاقبت انتقام و اعمال بد و ستم به ديگران و مكافات روزگار بترسد.مزن بر
برچسب:
نویسنده: آریا جعفری